Litouwen en Letland.

Inmiddels zijn we weer verder naar het Noorden getrokken. Doel is de Nemuno Delta in Litouwen. Dit ligt een kleine 200 km noordelijker.  

De Delta is laagveen, dus veel water. Het is een streek bekend door de vele trekvogels. Voor de Delta ligt de Koerse Schoorwal, een beschermd UNESCO gebied.  Het gebied trekt vanaf juni veel bezoekers, omdat het zo uniek is. Je bereikt de wal via een pont vanuit Klaipéda. 

Helaas zijn we hier te vroeg in het seizoen. Te weinig vogels nog en het weer is grijs en bewolkt. Niet echt ideaal voor mooie natuur plaatjes. Omdat de overtocht en de toegang tot het gebied prijzig zijn, gaan we er niet heen. Misschien op de terugweg.

We vinden een achtertuin camping in Sysos, waar we voor 10€ per nacht mogen staan. Er is geen douche of sanitair. Wel water en elektra, als we op pad gaan staan de spullen veilig. We communiceren met de eigenaar via Google Translate. Best fijn een tolk bij je te hebben. 

We rijden door de Delta met de auto over onverharde wegen. Lopen is geen optie als je een vogel wilt zien, die vliegen weg. 

Er zijn veel ooievaars, grutto’s, kieviten, eenden, zwanen. We spotten een zeearend, witte reigers, een kraanvogel en wat reeën. 

Er is een vlonderpad aangelegd, waar we een stuk overheen lopen. De lente is hier nog erg pril. De blaadjes zitten nog in de knoppen.

Het was de moeite waard, al hadden we meer vogels verwacht.

We rijden door naar het natuurpark Pape. Een natuurgebied in Letland, dat bekend is voor de Konik paarden en Oerossen (Heckrunderen).  De paarden zijn een eeuw geleden teruggefokt naar voorbeeld van de Prezwalski paarden. Er loopt hier een enorme kudde van 100 paarden. In de winter hebben de dieren veel te lijden van de kou en krabben met hun voorpoten het gras onder de sneeuw vandaan. Sommige zijn nog erg mager. Nu staan ze de hele dag te grazen. 

We lopen het park op, een groot graasgebied, om later te ontdekken dat dit eigenlijk niet mag. De volgende dagen houden we ons aan deze regel. Ik zie net op Google maps dat het terrein gesloten is. 

Weer een uniek camping plaatsje gevonden op een drassig, modderig terreintje, waar een houten poepdoos staat. Niet echt verkeerd en veel beter dan de stinkende Dixie’s die je hier overal ziet.

Vanmorgen werden we aangesproken door de ranger van het park. We konden mee met de rondleiding. We hadden nog 6 minuten om ons aan te kleden en dat terwijl we het rustig aan hadden willen doen. De ranger blijkt een Nederlander te zijn uit Friesland. Hij heeft 30 jaar geleden de paarden hier neergezet als oecologisch experiment gesponsord door de Postcode loterij. Het land waarop de paarden staan is geschonken door de gemeente. Men laat hier de natuur zijn gang gaan. Er sterven in de winter altijd dieren, maar de populatie blijft ongeveer dezelfde grootte. De paarden zijn sociaal, ze leven in de grote kudde, maar hebben hun eigen familie bij zich. Een bondgenootschap die wel 30 jaar kan duren. Hij wijst op sporen van de das, die in holletjes poepen. De wolf en soms een beer is hier actief. Als je geluk hebt een lynx. Hij laat het verschil zien in de winter ontlasting met veel riet en de verse ontlasting waarin nu gras zit. De paarden snijden nu het gras kort, de runderen voeden zich met riet en proberen het gras te pakken. Straks als het gras langer is trekken de runderen en de paarden samen op. Dan is er voedsel in overvloed. Dan gaat ook de klaver bloeien en andere weide bloemen. Door de ontlasting verspreiden de natuurlijke kruiden van de weide.

Een kalfje is zijn moeder kwijt en loopt met de paarden mee. Die moeten daar niets van hebben en het dier wordt weggetrapt. Veel gehinnik en gedoe bij de beesten. 

Uiteindelijk kiest het kalfje ervoor weg te lopen. Hij zal vanavond zijn moeder wel weer vinden.

We krijgen toestemming om op eigen gelegenheid het park te betreden. Dat is fijn, dus blijven we hier nog even.

Reis door de Baltische staten 2026.

 We zijn vanmorgen om 7 uur op pad gegaan, wat best vroeg is voor ons. Normaal gesproken vertrekken we later, maar deze keer wilden we een flinke afstand afleggen om door Duitsland te komen. Na 719 km vonden we een rustig plekje in het bos om te overnachten. Onderweg hebben we nog even boodschappen gedaan en drie keer getankt. De benzineprijs in Duitsland is onder de 2,10 euro.

Autorijden op de snelweg kan best saai zijn, dus ik heb de rit een beetje opgefleurd door een dutje te doen. Thuis heb ik niet goed geslapen, ik lag te piekeren over wat er nog mee moet en mijn voeten deden pijn.

Tussen de middag hebben we frietjes en een schnitzel gegeten bij een benzinepomp. We vonden een plekje bij Bad Saarow in Duitsland. Een stukje open land omrand door bomen. Er wordt hier veel gekapt voor de bosbouw, dikke stammen op de grond die keurig gestapeld zijn. Na een wandeling door het bos, waar we veel vogels hebben gehoord, zijn we de caravan ingekropen. Het is hier heerlijk rustig. De vermoeidheid begint toe te slaan, we gaan vroeg naar bed.

‘s Ochtends zie ik een rode eekhoorn hoog in de boom klimmen. De vogels twinkelieren hier, ik houd van de volledige eenzaamheid en rust. De Poolse grens is relatief dichtbij. De benzine is spotgoedkoop in Polen voor onze begrippen, €1,5. Het wegennet is uitstekend. Langs de weg zijn overal goede, royale parkeerplaatsen, zelfs de toiletten zijn keurig schoon. De benzine en stations zijn goed uitgerust en je kunt er eten voor een schappelijke prijs. Hier maken we dankbaar gebruik van. De avonden zijn nog fris en het scheelt als je niet warm hoeft te koken.

Met een caravan ligt de snelheidslimiet op 80 km in Polen. Rustig doorkachelen om kilometers te maken. Tevoren had ik een e-toll app aangemaakt, die wordt hier de norm, soms zijn er nog bemande poortjes. Als we net onder Warschau zijn, besluiten we te stoppen. Dit gebied is behoorlijk bebouwd, het wordt een camping. Veel keuze is er niet.

 Bij de ouderwetse, smoezelige receptie zit een mafia-achtig figuur met een zonnebril op. We rekenen 40€ af voor een nacht. Dat is wel de hoofdprijs, maar we hebben geen keuze. Het toiletgebouw is achterhaald, maar de douche is heerlijk warm. Dat maakt veel goed. Uit het nabijgelegen café schalt muziek. We zijn weer terug in de beschaafde wereld. 

Maandag 13 april willen we Litouwen bereiken. Het is druk op de weg, erg veel vrachtverkeer. Tot onze verbazing is er geen grenscontrole bij Litouwen. Bij de overgang van Polen naar Duitsland stond er een kilometer lange file. 

Onderweg luisteren we naar een podcast. Rond vijf uur zijn we het rijden zat en zoeken een plekje. We staan nu op een grote open plek in het bos. Er is hier video-bewaking;). Na een wandeling hebben we de luifel uitgezet en onze houtkachel geïnstalleerd. Hij verspreidt een aangename warmte. Stoeltjes erbij, kopje thee en een kaasboterham maken de kampeerervaring helemaal

Vanmorgen vroeg kwamen vier mensen ons begroeten. Je verstaat niets van het taaltje hier. We kregen een hand. Brede glimlachen, veel tanden ontbraken. Het kwartje valt niet, dat we ze niet kunnen verstaan. Ze halen tuingereedschap uit een loods. Bladharken o.a. en zetten het gereedschap tegen een boom, vervolgens nemen ze plaats op de bankjes. Een gaat in het zonnetje liggen slapen. Ik vermoed dat ze te werk gesteld zijn via een sociale werkplaats. Maar bladharken, ho maar.:)

Toch een bijzonder moment.

Koud in de Ardennen en weer thuis.

 We vinden een plek op een afgelegen weiland in de hoop roofvogels te zien en te fotograferen. De temperatuur is onder nul. Het enige resultaat na een uur wachten is een biddend valkje. Het uitzicht en de rust is genieten, plus de spanning een vogel te zien.

De volgende dag komen we na wat googlen terecht in Baraque de Fraiture en Baraque Michel. Het is er mistig en er ligt sneeuw. Het licht is niet geweldig. Het is een Kerstkaarten landschap, met sneeuw op de takken en bomen. Wel bijzonder. Na een paar uur houden we het voor gezien. 

Bij de caravan genieten we van warme chocolademelk. In de caravan is het niet koud, maar iedere toiletgang, brengt een hoop kou met zich mee als de deur open gaat. In de keuken tent vriest het.  Een dieselkachel zou hier uitkomst brengen.

s’Avonds leggen we een dikke deken over het aanrecht en de kastjes, om bevriezing te voorkomen van de boiler en waterkraan. De keukenklep staat open, die ondersteunt de tent. In de afvalwater tank stoppen we antivries. Dit is winterkamperen.

Op Oudjaar maken we een wandeling rond het meer. Het bevroren strand levert mooie structuren op. Op het water drijven ijsschotsen.

Vannacht 2 Januari is er een dik pak sneeuw gevallen. Dit bemoeilijkt het inpakken. De tent heeft ladingen aangekoekte sneeuw. Het verbaast me dat de klep het heeft gehouden, als we het gewicht voelen. Verder is de tent vastgevroren in zijn peesrail. Warm water helpt. 

Het lopen op klompen is nu geen succes. Iedere keer schoenen aan en uit ook niet. Dit is camping-life optima forma.

Het volgende doel is Gent, maar als we rond twee uur in de gaten krijgen dat het daar nat en koud is, besluiten we naar huis te gaan. Nog 180 km te gaan. Volgende keer beter en toch lekker even eruit te zijn. Oud en Nieuw was rustig. Een paar knalletjes verder niets. Wij lagen om elf uur plat.

Ardennen jaarwisseling 2025.

Het plan is om naar de Zuidkant van de Pyreneeën te rijden. Het weer is daar redelijk, volgens de weer app. Er leven roofvogels en lynxen. De eerste stop is in de Ardennen.

Het was een rare tijd in december. Fred moest naar het ziekenhuis voor een geriatrisch onderzoek. Dat verliep redelijk er volgt in Februari nog een MRI. De arts verklaarde de schade van zijn vorige TIA met de daarbij behorende klachten, die zich openbaren. Nu maar hopen dat er niet extra schade is bijgekomen.

Momenteel speelt hij het ene geheugenspelletje na het andere om zijn brein te trainen.

Zelf word ik ook krakkemikkig. Ik stap regelmatig door mijn linker knie, die heb ik nu ingetapet, dat helpt.

Helaas struikelde Fred met mijn camera in zijn hand, de klep van de SD kaart heeft een goede tik gekregen en is afgebroken. De camera is opgestuurd en ik vrees met grote vrezen voor de schade. Hij is wel verzekerd gelukkig.

Ik wist niet dat de camera mij zo lief was, dus voel me een beetje geamputeerd. Als oplossing een kleinere geavanceerde camera gekocht, die tzt verkocht kan worden. Hij heeft een kleinere sensor en is veel lichter in gewicht. Huren is geen optie voor langere tijd. Het is even wennen.

We zijn in de Ardennen aangeland op een camping bij Bütgenbach. De camping ligt op 500 meter, het meer beneden. De nachten zijn fris tot -6 graden. Vanaf een uur of 11 schijnt de zon. De dag temperatuur loopt dan op naar 4 graden. In de buurt is het mooi, we meanderen wandelend door het gebied. Het gebied van de Hoge Venen moet met sneeuw prachtig zijn, een grote vlakte van het veengebied. Of s’ochtends heel vroeg, daarvoor zijn we te lui. Op de dag valt het fotografisch tegen. Door de vele kwebbelende wandelaars geen beest te bekennen. Gisteren kwamen niet verder dan een blauwe reiger. Een roofvogel in de bomen mistte ik.

Duitsland is vlakbij, ik schrok van de Belgische voedsel prijzen. We wippen de grens over voor boodschappen. De voertaal in dit gebied is vreemd genoeg  Duits en niet Frans.

Fred voelde zich eergisteren in het washok niet goed en gaat onderuit. Hij belt me, ik schrok me kapot. Hij is spierwit en ligt op een bank. Ik dacht, “hij zal me toch niet ontglippen.” Rampscenario’s schoten door mijn hoofd. Als ik zijn hoofd tussen zijn benen duw, komt de kleur terug. Het is goed schrikken. De volgende dag voelt hij zich weer o.k.

Wij blijven hier tot 2 Januari. Dan zien we weer verder. In ieder geval niet zuidwaarts. 

We tanken duidelijk bij. Slapen heel veel, om 22:00 plat en vandaag pas rond 10 uur wakker. Dat is iets anders dan thuis om 7 uur. Ik vind het prima. 

Tot zover ons reilen en zeilen in de Ardennen. 

Helgoland en Düne.

Jaren geleden hebben wij een presentatie bijgewoond over Helgoland, waardoor het op onze to-do list kwam. Het is een bijzonder eiland gelegen op 60 kilometer van de Duitse kust bij Cuxhaven, veel verder noordelijk dan de Waddeneilanden. Helgoland was Duitse bezit en werd gebruikt als grote marine haven in de tweede wereldoorlog. Het was een strategisch punt met vele  bunkers en militaire voorzieningen. Door een zwaar Brits bombardement in april 1947 met 6.700 ton aan explosieven werd het eiland in tweeën gedeeld. Helgoland en Düne hebben een oppervlakte van 4km2. 

In 1952 keert de bevolking terug sindsdien leeft het eiland hoofdzakelijk van toerisme en de accijnsvrije verkoop van parfum, sigaretten en alcoholica. Helgoland is een belangrijke broedplaats voor zeevogels in juni en daardoor geliefd bij vogelaars en fotografen.

In november en december worden de jonge grijze zeehonden geboren merendeel op het tegenover gelegen eiland Düne. 

Als we op een advertentie stuiten van NatureTalks, die een fotoreis naar Helgoland op het programma hebben staan, zijn we verkocht. We weten niet wat we moeten verwachten, omdat we altijd individueel reizen met onze caravan. Wie zullen de medereizigers zijn en hoe werkt zoiets? 

Er is een zoom meeting georganiseerd om kennis te maken. We vertellen wie we zijn, maar dat zegt nog weinig. Tevoren hadden we een lijst ingevuld met leerdoelen, maar die zijn niet echt aan bod gekomen. Wel was er een fotobespreking. 

Voor de heenreis boeken we een hotel in Cuxhaven, de boot vertrekt vroeg en de afstand van 450 kilometer is net te ver, vooral omdat we de dag ervoor een Sony dag hebben, die om 6 uur s’avonds eindigt. 

In Cuxhaven ontmoeten we elkaar bij de trap voor het havenrestaurant. 

Het inchecken verloopt spoedig, de boot is vol lastig om een plek te vinden voor 8 mensen. Buitengaats gaat het aardig tekeer met storm op kop en de eerste spuwers zijn een feit. Ik ga buiten op het achterdek staan, kop in de wind. Het buiswater spat hoog op, een zilte smaak op mijn lippen. Rokers bederven het pure gevoel, omdat de geur door de wind wordt meegenomen in onze richting. Je moet je goed vasthouden door de hoge golven en de deining, er hangt een bordje met daarop de mededeling dat de organisatie niet verantwoordelijk is voor roestvlekken op je kleding. 

Rond een uur of twee zijn we ingecheckt in het hotel. We kopen een broodje en varen in 10 minuten naar Düne om het eiland te verkennen. 

Midden op het eiland is een vliegveldje en een restaurant. Ook is er wat bebouwing, ik geloof zelfs een hotel. In ieder geval komen we een camping tegen voor tenten, misschien een idee voor een andere keer. 

Als je je ogen dichtdoet, kun je je voorstellen dat dit eiland met zijn grote zandstranden een geliefde plaats was voor zonaanbidders. Helaas werkt het weer nu niet echt mee. 

Het strand is afgezet met een groot hek, om de rust voor de zeehonden niet te verstoren. Je moet 30 meter bij ze vandaan blijven, hierop wordt gecontroleerd. Ook de moeders maken duidelijk met agressief geblaas en gekrijs, dat je weg moet gaan.

De pups zijn erg nieuwsgierig en kruipen naar het hek, ze kijken je met grote ogen aan. Ze zijn speels, rollen zich heerlijk door het zand en slapen veel met een tevreden grijns op hun gezicht. 

De komende dagen leer je over het gedrag van zeehonden. Moeders die op hun rug of zij draaien om te voeden, of moeders die hun pup leren zwemmen in de branding. De kleine wil het water niet uit, want hij heeft net bij een rots een draaikolk ontdekt waarin hij ronddrijft. Mama duwt hem naar de kant, hij glipt onder haar vinnen uit.

Als de vrouwtjes gebaard hebben, start de strijd bij de mannen. Die vechten met hun grote lijven om de vrouwtjes. Rennen elkaar na, ze kunnen 25 km/uur lopen. Het gaat er wild aan toe. De man richt zich op en stort met zijn volle gewicht op zijn tegenstander. Hij zweeft even boven de grond en dan bam er boven op. Ze hebben enorme nagels en klauwen, waarmee ze elkaar tot bloedens toe toetakelen. 

Degene die gewonnen heeft, palmt de vrouw in. Hij bespringt haar en rolt er ook weer vanaf. Het valt ook niet mee met al die kilo’s vet. Maar uiteindelijk heeft hij het voor elkaar. De vrouwen kunnen de zwangerschap uitstellen opdat het jong weer in november geboren wordt. 

Onderling zijn de vrouwtjes ook niet mis. -Kom niet te dicht in de buurt van mijn jong, anders vallen er klappen- maken ze duidelijk met open bek en luid gesis. 

Dit jaar waren er 700 jongen geboren, het is nogal bevolkt op het strand.

We zijn getuigen van een bevalling. Een moeder krijgt een tweeling. Het eerste kind is al een paar uurtjes oud. Nummer twee zien we geboren worden. Een zeehond kan maar één jong voeden, meer energie heeft ze niet. De pup trekt de moeder helemaal leeg na twee tot drie weken voeden. Dan trekt ze naar zee en het gespeende jong verliest zijn witte vacht. Honger drijft de pup uiteindelijk naar zee om voedsel te zoeken. 

Dit tweede jong is ten dode opgeschreven, moeder snuffelt er even aan en draait dan weg. De volgende dag is het jong door de strandwacht opgehaald om onder te brengen in een opvang centrum.

We fotograferen iedere dag, liggen op het strand om op ooghoogte te zijn met de zeehonden. We lopen heel veel door mul zand, de cameratas weegt zwaar. Het was alles een fantastische ervaring, die ik niet had willen missen. 

Ik, die altijd riep nooit een groepsreis, heeft haar mening bijgesteld.

‘s Avonds leuke gesprekken bij het diner over fotografie en persoonlijke verhalen. Tips en tricks worden uitgewisseld. Een hoop gezelligheid en doodmoe naar bed. Kortom we hebben genoten.

De terugreis naar Cuxhaven was gelukkig rustig. We kwamen rond 1 uur ’s nachts thuis. Volgende keer toch maar een overnachting boeken.