Litouwen

Mijn 78ste verjaardag wordt een reisdag in Litouwen het grootste land van de Baltische Staten. Het is groter dan Nederland en heeft slechts 2.8 miljoen inwoners. 

Het weer is omgeslagen en het regent. Goed om al het stof van de auto te verwijderen.  Ik krijg veel lieve felicitaties van vrienden en familie en van de kleinkinderen. Die zijn nu zo groot dat dit kan, erg leuk.

Onderweg kopen we een taartje, dat we met koffie in de auto opeten. Als we aan het eind van de middag een plekje zoeken, komen we langs een enorme geodetische glazen koepel. Het heeft ook iets uitnodigend, dus toch even kijken.

We spreken iemand aan, het blijkt een soort heiligdom te zijn, waar je kunt mediteren. De koepel is vrij toegankelijk. Langs de rand staan stoelen, het ruikt naar zoete kruiden. In het midden een piramide met vazen, er speelt zachte muziek. Het heeft iets magisch, dat kan ik niet ontkennen. Ook de grootsheid van de koepel.

Het is inmiddels laat geworden, snel een plekje zoeken, waar ik niet helemaal blij mee ben. Maar goed, morgen verder.

We willen naar Grüto Parkas, onofficieel bekend als Stalins world.

Toen Litouwen bevrijd was van de Russische overheersing, werden alle standbeelden en alles wat aan de overheersing herinnerde vernietigd. Eén man heeft meerdere beelden verzameld en die zijn nu te zien in dit museum. Ook schilderijen, documenten, ridderordes, wapens en heel veel boeken, die met de Russische overheersing te maken hebben. Her en der staan wachttorens, waaruit propagandistische muziek klinkt. Het is indrukwekkend. 

Ik vind de gestileerde beelden mooi en krachtig. Er zijn er veel van Stalin, Lenin en Karl Marx. Wat een geschiedenis ligt hier verborgen. De Russen hebben geprobeerd Litouwen cultureel en godsdienstig te hervormen. Het katholieke geloof is diep geworteld in Litouwen. Boeken werden gecensureerd en eigen gebruiken en historische achtergrond hervormd naar communistische gedachten. De overheersing heeft heel veel slachtoffers gemaakt.

Omdat er zo weinig toerisme is, zijn de Engelse teksten erg summier. Veel kunnen we niet begrijpen.

Morgen verwachten we in Polen te zijn.

Rüsons meren.

Aan alles komt een eind en zo ook aan ons bezoek aan Wildlife Dreams.

Wat een ervaring was dit. Vogels die op een paar meter van je af zitten en gewoon hun ding doen. Ze maken ruzie, ze poetsen hun veren, zingen hun lied en eten de zaden. Ze houden elkaar in de gaten. Eerst komt de specht, dan de gaai en daarna de kleinere vogels. Is er een rover, dan verdwijnen ze allemaal.

Ik vind het een sport om een vogel in vlucht te fotograferen. Meestal mislukt dit, maar als er op zeker moment een Vlaamse gaai recht op me afkomt, heb ik beet.

We nodigen Phil en Elaine uit voor een etentje. Ze hebben ons zo goed geholpen met de auto, die nu voor de helft van de Nederlandse prijs gemaakt is. Helaas is het restaurant gesloten, dus halen we allerlei lekkere hapjes en pizza’s bij de supermarkt. We zitten heerlijk in de avondzon met een goed glas wijn, goed gezelschap en lekkere hapjes. 

De volgende dag nemen we dan toch afscheid na vier dagen fotograferen. Phil zegt, ik weet nog een mooi campingplaatsje hier bovenop de top van de vallei. Tja, daar stonden we al. Met de belofte dat we zeker terugkomen naar Estland, nemen we afscheid.

Phil heeft veel plannen om de site verder te ontwikkelen. Met schuilhutten langs het meer in het dal en in de bossen, om zo groter wild te kunnen zien.

Het landschap gaat geruisloos over in Letland. De gele velden langs de weg zijn betoverend mooi. De uitgestrekte bossen vertonen hun lentegroen. Bloesem popt op en soms een haag van paarse seringen.

Aangekomen in Zuid-Letland en staan we aan een prachtig groot meer, omringd door hoge bomen. De vogels stjirpen volop. Het water lokt voor een frisse duik, waar we aan voldoen. Het is tintelend fris op mijn huid, de buitentemperatuur rond de 22 graden in de zon. 

Ik heb net wat seringen geplukt voor een lekker geurtje in de caravan. 

We rijden vaak op onverharde wegen en produceren stofwolken. Sta je tegen de auto of caravan aan, dan kun je erop rekenen dat je als stofdoek dienst doet. De stof kruipt overal in. Thuisgekomen moeten we de afdichting van de caravan maar eens flink onderhanden nemen.

Morgen een handwasje doen, water genoeg hier.

 

Krootuse bij Wildlife Dreams Estonia.

Onze ervaring in vogelfotografie. Je moet heel veel geduld hebben; de hut waarin we zitten is fantastisch. We schieten door speciaal glas waardoor je geen reflectie ziet en niet blootgesteld wordt aan de elementen. Phil voedert de vogels dagelijks; de kleine vogels laten zich slecht zien, omdat er een rover in de buurt is. Als een specht tegen een boom zit en hij spot de rover, dan bevriest hij, zit doodstil om de aandacht niet te trekken. De hele dag speuren we naar vogels. Al met al een bijzondere ervaring, zeker als we een sperwer voor de lens krijgen.

Gisteren zijn we naar een zandsteen formatie geweest, een hoge klif van 450 miljoen jaar oud. Suur Taevaskoda. We rijen langs de eindeloze gele velden koolzaad. Het was een stevige wandeling door het bos en doodstil. Er zou beren kunnen zitten, maar niets gezien.

Als we bij de caravan zijn, maak ik een snelle preistampot. Lekker met gehakt en kaas. 

Mocht je geïnteresseerd zijn in vogels, dan is deze plek in Estland zeker een aanrader. Je kunt ze vinden op het internet onder Wildlife Dreams. 

Kolga, Lahema Nationaal Park

Lahemaa was best een bijzondere omgeving. Het bos stond vol met rendiermos tussen de dennenbomen. 

Ons plaatsje was een paar meter van een meertje. De weg erheen door het bos, vol met hobbels en kuilen. Omdat het weekend was, kwamen er dagjesmensen. Overal gezelligheid, spelende kinderen en geroezemoes. Het gezamenlijk picknicken met vrienden en familie is hier heel normaal. Op zo een plek is meestal een hok met brandhout. Deze keer was het snel leeg.

We maken een uitstapje naar de kust. Onderweg komen we lege huizenblokken tegen uit de Sovjet periode. 

De kust is een prachtige rotskust met grote ronde keien tot diep in het water. Het waait behoorlijk, jammer want de lucht is strak blauw.

Er staan Nederlanders op de parking met een VW busje, waar ze trots op zijn. 

We krijgen een kleine rondleiding. Het zijn leuke mensen, net gepensioneerd. Net als wij, nooit in Estland geweest en ook verbaasd over de netheid van het land. 

Op dit ogenblik zitten we in Krootuse. Bij een vogelhut van Wildlife Dreams. Het is een geduldwerkje, vogels komen en gaan. Het is net bewolkt, een beetje weinig licht. Vanavond zullen we zien wat het oplevert.

Phil, de eigenaar, is erg aardig. Als ik vertel dat we nieuwe remschoenen en schijven nodig hebben, zet hij de vraag uit bij zijn garage. Het scheelt de helft. Dit gaan we doen de komende dagen.

Tallinn.

Onderweg van Matsalu naar Tallinn staan we drie dagen aan het Tänavjärv meer. Het is een kraakhelder meer en een geliefde plek van velen die willen recreëren. Op de aanwezige vuurplaatsen wordt behoorlijk ge-BBQed. 

We zijn best moe van alle indrukken. Het meer geeft de mogelijkheid om de noodzakelijke spullen te wassen. Lekker te douchen met water dat we verhitten op de kachel. Soms voel ik me in het begin van de 19de eeuw, met het stoken van de kachel voor warm water en het bereiden van voedsel.

Ik heb wat router problemen en dat geeft geklungel om internet weer aan de praat te krijgen. 

Op een wandeling na is heel weinig gedaan.

We willen ook nog naar Tallinn en omdat het een afstand is van 65 km, volgens Fred (blijkt toch 103 km te zijn), besluiten we dit vanuit deze plek te doen. Een fototentoonstelling en een KGB museum staan op de wish list. Helaas blijkt de tentoonstelling die dag gesloten. De heenreis bestond uit file rijden en ik vermoed dat ik geflitst ben. De snelheid wisselt hier continu van 90, naar 70, naar 50 of 40.

We parkeren in een parkeergarage, die uitgerust is met gips beelden. Heel spooky als je in het donker naar binnen rijdt en die beelden verlicht ziet. 

Het miezert een beetje. We lopen door naar de oude stad. Smalle straatjes met hoge gebouwen. 

Het KGB museum is in de kelder van een groot patriciërs huis, waar vroeger de KGB zijn gevangenis had en het hoofdkwartier.

In de cellen zijn de verschillende verhalen van mensen die hier vastgezeten hebben en gemarteld zijn. Fred wordt er deprie van, ik bewonder de moed van al diegenen die zich tegen het Russische regime verzet hebben. 

We lopen door naar de Alexander Nevski-kathedraal. De kathedraal werd gebouwd naar het model van de Moskouse kerken op verzoek van de Russisch-orthodoxe geestelijkheid. De bouwfondsen kwamen uit het hele Russische rijk. In 1895 werd met de bouw aangevangen. Estland was toen nog Russisch grondgebied. In 1920 werd het land onafhankelijk en wilde men de kerk slopen, omdat het een symbool van onderdrukking was. Door gebrek aan financiële middelen is de sloop nooit doorgegaan.

.

In een van de straten is een protest en steunbetuiging met Oekraïne bezig. De politie houdt toezicht. Hier weet men als geen ander wat Russische overheersing inhoudt. 

Na een paar uur houden we het voor gezien en weer staan we vreselijk in de file om naar de caravan te komen. 

Matsalu.

Matsalu ligt aan de Baltische Zee en is een zeer bekend paradijs voor vogelaars en natuurliefhebbers. Het landschap heeft ondiepe baaien, rietlanden, de overstroomde Kasari-delta en kust- en bosweiden. Het gebied is een cultureel erfgoed. Een groot deel van het gebied is in de broedtijd beschermd en afgesloten. Wij hebben gewoon genoten van de omgeving.

Bij een uitkijktoren vinden we weer een plaatsje. Tevens is hier een bushalte. De bus komt 4 keer per dag langs, eigenlijk zinloos, want niemand stapt in of komt eruit. Scholieren gaan soms hier op excursie, maar de gezichten van de tieners vertellen, dat ze het maar zo-zo vinden, als een docente enthousiast over de vogels vertelt.

Wij hebben geboeid gekeken naar de sterns. Die gaan in duikvlucht op hun prooi af. 

Op een rots kwam een mannetje een vrouwtje verleiden met vis. Zo te zien was zijn poging niet helemaal

In het riet zit een zwanenpaar te grazen. Om de hoek zit nog een paartje. De mannen krijgen elkaar in de gaten en het testosteron speelt op. De achtervolging wordt met heel veel geweld ingezet, er wordt gebeten in de poten en waar het maar kan. Uiteindelijk wordt er door een zwaan, het hazepad gekozen en de vrouw zwaait glijd minzaam naar haar man. 

Als we verder trekken, komen we langs een plek met honderden brandganzen. Prachtig om te zien.

We lunchen bij een strandje waar een prachtig beeld staat van een moeder met een kind. Het herdenkt specifiek de Sovjetdeportaties van 1941, waarbij lokale Estse families, waaronder moeders met kinderen, werden opgepakt en per schip naar Siberië werden gedeporteerd. De tekst onder het beeld verwijst hiernaar.

Wat zal er gebeuren met hen die vertrekken? 

En wat zal er gebeuren met hen die blijven?

Hoe kun je onder de stormachtige hemel van de oorlog nog elkaars hand vasthouden?

Op mijn lippen klinken de namen van mijn geliefden, het zeewater en de as van mijn huizen. 

Het gebrul van de stormachtige golven op het strand.

 

Het beeld is opgericht ter nagedachtenis aan de “Forgotten Holocaust”.

De Baltische staten zijn overheerst door de Russen, de Duitsers en later weer de Russen. De Joodse bevolking is massaal afgeslacht. Intellectuelen, ambtenaren en iedereen die zich kritisch uitliet tegen het regime, zijn naar Siberië gedeporteerd of vermoord.